Verhalen / columns

Moi volk!

Hebt jullie veurige weke ok ekeken naor voetbal op de tillevisie? Wij wel. Of eigenlijks: De Baos.

Ajax mus tegen Real Madrid in de Champions League. Ja, die wiesheid he’k niet van mijzölf heur, dat begriep ie ok wel dèenk. Al die voetbal belangriekheden krie’k allemaolt in epunterd deur de Baos. Al de hiele dag verheugde hij zich op een mooie voetbalaovend. Mit een paar bierties in de koelkaste en een zak doppinda’s paraat op ’t aanrecht zat hij der hielemaolt klaor veur.

Metiene an het begun van de wedstried was het de Baos al dudelijk. Ajax was veule en veule bèter. Ze hadden de mieste doelkaansen (volgens hum) en het was gewoon een kwestie van geduld veur zij de eerste goal zölden maken (leek mij zo). Baos zat op het puntie van de baank. Ien en al spanning en sensatie, dat he’j wel in de gaten. Toen Ziyech in de 36e minute vrij espeuld wördde, leek het asof Ajax eindelijk op veursprung kwaamp. Baos sprung in de bienen um alvaste in te zetten veur de polonaise, mar jammergenogt lèup tegenstaander Courtois hum en Ziyech veur de voeten. Ooh. Ooh. Man. Man. Doodzunde!

Baos mus nèug evenpies ofkoelen en drönk zien biertie in ien keer leeg. De doppinda’s lagen inmiddels uutespreid op Pet zien Kraante. Daor kun hij zich mooi op ofreageren. Wat hij dan ook dèud!

Twei minuten later (ik lagge al een beetie te doezeln in de corner van oonze baank) was ’t iniens een gebèul en geschrouw van heb ik oe daor. Mien vullings klapperden in mien koezen, de doppinda’s vlèugen deur de kamer en oonze dove hond wupte een halve mèter de locht in. Ik schrökke mij kapot. Ik dachte minstens dat der een oongeluk veur oons huus was gebeurd of dat der argens braand was. Mar nee! Niks van dat alles. Ajax had escoord!! Jeeeeeeeeej.

‘Ziej nou wel. Wat he’k oe ezegd?’ zung hij het haoste uut. Ik knikte mar een beetie asof het mij barre interesseerde, mar dat dèud het mij eigenlijks hielemaole niet. Um hiel eerlijk te weden, ha’k der de ballen verstaand van en begunde mij zo zachies an behoorlijk te vervelen.

Baos had ’t niet in de gaten en wus van gien opholden. Zien kop wördde hum al aordig roeg. De iene nao de aandere speulersname schöpte hij van ’t veld aover de taofel. Een pinda der achter an, evolgd deur een slokkie bier. Soms in umgekeerde volgorde. Dat mak Baos niks uut.

Van al zien enthousiasme wördde ik een beetie melig. Oeh! En de Baos mut barre uutkieken a’k melig binne, want dan is hij miestal de Sjaak. En das niet best. Hielemaolt niet tiedens een belangrieke voetbalwedstried. Ikke melig en hij chagrijnig. Zo löp het dan miestal of. Mit as gevolg dat hij mij op ’t lèeste ok chagrijnig hef. Of kwaod. Dat lèeste kan ok in umgekeerde volgorde. Dat mak oons niks uut.

Mèensen. Umme kort te weden. Die wedstried gun’k nog een beste poose deur en ik verveelde mij te pletter. Het was zo arg da’k spontaan een gedicht op vuulde komen. Ikke schrieven en mar giecheln natuurlijk. Toen a’k hum klaor har, las ik hum de Baos veur.

Inkoppertie

In zien narms kiek ik voetbal

mit mien beide ogen dichte

wor ik hin en weer eslingerd

tussen narms en middelvinger

bulte frustratie op ‘t gezichte

 

Schrouwen, vleuken en tekeer gaon

weer gien goal, ’t is niet waor!

butenspel en spierloos vechten

ach dat Ajax … tis gien slechte

mar Real Madrid een groot gevaor

 

In zien narms kiek ik voetbal

mar echt zien doe ik het niet

bekieke dit alles vanof de ziedlijn

– de brilstaand – Ja echt, dat is niet fijn

bint balle en ikke het doel steeds kwiet!

Mit het schoem umme de lippen en zien blik vastepint op de tillevisie tacklede hij mij mit een: ‘Nou doefie. Dat he’j mooi emaakt heur. Laot ie de hond even uut?’

(Veur de niet-Drèentse lezer he’k ok nog een variant emaakt)

Snap er het doel niet van

In zijn armen kijk ik voetbal
met mijn beide ogen dicht
word ik heen en weer geslingerd
tussen arm en middelvinger
frustratie op het beeld gericht

Schreeuwen, vloeken en tekeer gaan
weer geen goal, het is niet waar
buitenspel en spierloos vechten
ach dat Ajax… tis geen slechte
maar Real Madrid een groot gevaar

In zijn armen kijk ik voetbal
maar ben al heel snel afgeleid
bekijk dit alles vanaf de zijlijn
– de brilstand –  Ja heus, dat is niet fijn
zijn bal en ik het doel steeds kwijt

Nou moi hè!

 

26 november 2008, 10.12 uur

De bliksem die haar trof en haar brein bereikte. Haar hele lijf bevroor waardoor zij stil moest strijden.

De arts die met ons sprak, ja hij zei echt alles. Dat alles wat zij had nu haar verval was. Het was haar toekomstbeeld. Een beeld dat nooit verdween.

Mijn moeder was echt moedig maar nooit meer alleen. Zij kon niets meer zelfstandig en de hulp verscheen. Er kwam ellende bij. Het ging nooit meer voorbij.

Toen kwam de dag dat zij daarna nooit een dag meer kreeg. Wij voor altijd moederloos en zij voor eeuwig zweeg.

Weet mij nog

Ik ben mijn vaders dochter. Ik ken hem al lang. Hij kent mij nog steeds.

Maar ik weet dat hij weet dat hij vergeet. Dat hij zich vergist in wat hij gisteren nog wist. Door de mist verdwaalt hij. Zakt hij weg en herhaalt hij. Ik roep hem terug in de tijd.

‘Pa, kijk!’

Zijn weten is gewist. Ik weet dat hij haar mist.

Wij zwijgen de tijd voorbij.

Wildplasser

Wuppend van het iene op het aandere bien ritst Gosem de gulpe van zien korte broek lös. Mit zien rechterhaand bevrijdt hij zien kleine Goosie die op knappen stiet. Onder het uutstoten van een putdiepe zucht ontlast hij zich van zien hoge nood. Tegeliekertied veult hij het hiete vocht tegen zien bienen spetteren.

In gedachten heurt hij de belerende woorden van zien moe: ‘Nooit tegen de wiend in plassen jonge. Nooit tegen de wiend in plassen!’

Een wilde aovend

Een paar weken eleden hebben wij een paar dagen an de Bodensee deurebracht. Op uutneudiging van Lukas, een kameraod van mien oldste zeune, die daorgunders woont mit zien olders en zien zussie. Lukas was ok al iens een keer bij oons an ’t Ogeveine ewest en Rowdy ok al een paar keer daor. Zo hadden zij iniens bedacht hoe mooi of ’t zul weden dat de olders ok iens kennismaakten. Overnachten was gien probleem. Zij hebt een groot huus, mit een vekaansieverblief op de begane grond. Nou! Dat leek oons wel wat.

Mit zien dreiend gungen wij op pad. De kattebak vol mit oonze spullegies en een mooi cadeau veur de familie. Ik had een grote maande ekocht en die vol estopt mit allemaolt Nederlaandse dingen. Stroopwafels, hagelslag en niet te vergeten pannenkoekmix mit poeiersuker.

Op een warme zomer naomiddag kwamen wij an. Het ontvangst was allerhartelijkst. In hun huuskamer mit het zicht op de Bodensee zaten wij een lekker kold Duuts biertie te drinken. Op de baank lag een dikke katte luudruchtig te spinnen op een dik kussen.

‘Das ist Tinker’ zee Lukas zien moe. ‘Tinker ist 20 Jahre alt.’ Wij prezen de katte um zien mooie vacht en zien jonge uutstraling. Wij vunden het allemaolt een barre old biest. Zunig op weden, dat vunden wij ok vanzölf.

De maande mit bosschuppen was een donders groot succes. En dan veural de pannenkoekenmix. Rowdy stelde veur dat wij de dag veurdat wij weggungen pannenkoeken zölden bakken veur de hiele familie. Hij zee wij, mar natuurlijk bedoelde hij mij. Ik was het Duutse Bokkie, dat ha’k al snel in de gaten. Mar goed. Ik bin ok de beroerdste niet. En die mèensen waren zo verschrikkelijk enthousiast aover zien idee. Wie bin’k dan umme te zeggen da’k het liever niet doere.

Op de dag veur vertrek stuurde ik Rowdy rond het aovendeten naor de familie um het ien en aander an gereedschap op te halen. Veur het bakken wa’k ja van alles neudig. Een paar bakpannen, een mixer en een spatel. Dan zu’k die pannenkoeken gewoon beneden bakken in oons eigen vertrek. Nou, dat vunden ze mar een raar idee. Boven komen! Daor bakken! Wat dacht ik nou dan wel. Natuurlijk zee ik dat het bakken beheurlijk gung stinken. Mar daor wollen zij niks van weten.

‘Backen Sie doch mal in unserer Küche,’ zee Lukas zien moe tegen mij. Oh, mien god. Zij wus niet wat zij aanbeud. Die pannenkoekenlocht is ja zo deurdringend. Mien grote zeune deu der nog een schöppie bovenop.

‘Ach ja moe, dat is ja veule gezelliger bij hun in de keuken. Koom nou mar boven.’ Ik gung aoverstag nao zoveul andringen, wat ha’k aans emutten.

Ik zal oe vertellen. Bakken in een aandere zien keuken. Das best vrömd. Niks, mar dan ok niks wus ik te staon natuurlijk. Veur as de eerste pannekoeke in de panne lag, waren wij onderhaand al bijna een ure wieder. Mar toen ak ienmaolt lös ware, gun’k as een tierelier. Tinker lag op zien vertrouwde plekke te slaopen. ’t Leek asof hij niks in de gaten had van mien ge-bak. Johan wel. Die kwam op een gegeven moment boven en schrouwde ’t uut.

‘Mèense, wat bi’j toch an ’t doen. Wat ist hier ja rokerig en benauwd. Doe gauw de ramen en de deuren lös.’ Ik had ’t zölf niet iens in de gaten. Oonze gastdame en heer ok niet dèenk. De iene zat lekker op de baank te lezen. De aandere speulde intied op zien piano. Volgens Johan waren ze zowat niet meer te zien. Zo blauw was ’t in de kamer. Wij deuden net asof wij thuus waren en gooiden gauw de hiele boel lös. Gelokkig trök de mist der redelijk snel weer uut.

Nao een tiedtie bakken waren mien creaties dan eindelijk klaor en kunden wij an taofel. Ie mussen die mèensen iens zien smullen. Hun complimenten waren niet van de locht. Zij geneuten en smikkelden totdat der gien pannekoeke meer aover was. Dat was een goed idee van mien zeune. Dat wa’k inmiddels toch wel een beetie mit hum iens.

Nao dizze heerlijke maoltied zaten wij mit zien allen uut te buiken op de baank. Lukas prees oons mooie laandtie um oons lekkere eten EN wat nog veul belangrieker was. Ok vanwege de jointies die aoveral op straote te koop bint. Volgens mij dèenkt die lui warkelijk dat wij de hiele dag op oonze klompen stickies ligt te roken in een strobaale, mit een meule op de achtergrond. Ze mussen iens weten.

Het toeval wol dat Rowdy een poosie eleden mit een paar maoten in Utrecht was ewest. En niet hielemaolt toevallig… zij hadden ok een paar jointies ekocht, mar niet allemaolt operookt. Nee man! Hij had der nog iene miteneumen naor huus en dizzend zat zölfs nog in zien broek in de koffer. Ooh! Lukas wus niet wat hij zag en wij ok niet trouwens. Wij schrökken oons kapot. Dat begriep ie wel. Mar goed. De braand gung in ’t ding. Lukas zien va wol ok mit doen en vund ’t een gloepends goed idee umme dan alle ramen en deuren weer dichte te doen. Dan bleef de locht wat bèter hangen in de kamer. En dan hadden ze der wat langer plezier van …

Ik vund ’t allemaolt best! ’t Was hun huus. A’k mar niet mit hoefde te roken. Dat deu ik al genogt leek mij. Lukas, zien va en zien zussie waren hielemaolt in de wolken. Letterlijk!! Enthousiast trökken zij um beurten an ’t stickie. De Duutse moe en ikke vunden het allebei wel grappig, veural toen heur man muziek opzette. Mit zien allen sprungen zij in de bienen en trakteerden oons nuchtere afhaokers op een lollig daansie. De aovend verleup gezellig en apart, dat snap ie wel.

Een dag later stapten wij alweer vrog in de auto. Wij hadden ja nog een barre lange reize veur de boeg. Al hadden wij oons allemaolt edouched, de pannekoekenlocht hung nog zwaor um oons in. Ik wördde der haoste beroerd van. Laot staon hoe dizze mèensen zich de komende dagen zulden veulen. De baklocht samen mit de locht van de wied bleef volgens mij nog wel een poosie hangen. Mar ’t was zundermeer een biezundere aovend ewest.

Daags naodat wij der weer waren, appte Lukas. Hij had niet zuk mooi neis. Hun bejaorde katte was de dag derveur hielemaole niet goed eworden. Volgens de dierenarts had hij aodemhalingsproblemen ( … ) En nou was hij dood. Was de pannenkoekenlocht in combinatie mit de joint het arme biest fataal eworden? Wij zult het wel nooit te weten komen!

Ballorig hoedtie

Een bonte stoet mènsen stiet veur mien balie. Allemaolt wachtend op hun beurte. Een klein vrouwgie mit een ingeklapte paraplu waoras het logo van een plaotselijke voetbalvereniging mien kaante opsputtert. Niet mien club. Jammer. Achter de vrouwe zie’k een kiend verlègen sabbelen op zien doempie as was’t een lolly. Steun zeukend aan de haand van zien mamme.

Het is een echte maandagmorgen. Drokte an de balie. Drokte an de telefoon.

Opiens heur ik een zwaore stemme ‘Goeiendag’ zeggen. Vanonder een broene cowboyhoed kiekt twei ogen mij vriendelijk an. Het patiëntenkaortie die ak in mien haand edrukt kriege, veult kold en nat. Mien aandacht wordt echter meer etrökken naor zien opvallende hoed. Die hoed stiet namelijk nogal schiefe op zien grieze bos haor.  As hij een onverwachte beweging mak, dan valt hij.

‘U heeft geen naamplaatje op, nu kan ik u niet bij uw naam noemen’, begunt de keerl zien gesprek. Disse opmarking he’k nog nooit eerder eheurd.

‘Oh’, antwoord ik rustig en koelbloedig as altied, ‘dan ben ik vanmorgen in gebreke gebleven’.

‘Nou ja, als u uw werk verder maar wel goed doet’, reageert hij vervolgens. Ik begriepe niet goed wat mien naamplaatie mit het uutvoeren van mien wark te maken hef, mar ak het goed inschatte, giet hij mij dit verder ok niet verdudelijken.

‘U heeft trouwens wel een heel mooi bloesje aan, als ik het zeggen mag. Blauw, blauw, hemelsblauw. Kleurt mooi bij uw ogen.’ Disse leste zinne sprek hij stotterend uut.  Het broene gevaor stiet nou op het punt van capituleren.  Gelokkig mar dat hij van die grote zwei-oren hef die tegen de raand van zien hoed drukt.

‘Dank u wel mijnheer’ is het ienige da’k der op dit moment uut kriege. Mien mond veult zo dreuge as een krekker die al vief maond aover de daotum is.

‘Kent u trouwens Annechien Steenhuizen?’ vrag de keerl vervolgens. Op mien antwoord da’k heur niet kenne, wet hij mij te vertellen da’k dan zekers nooit naor de tillevisie kieke. Mien verbaozing gruit mit de seconde. Wat is dit veur een idioot gesprek. Ik wol dat ie mar gewoon zee waor as hij veur komp.

‘Annechien Steenhuizen is een bloedmooie vrouw’ betoogt hij nog evenpies ongevraogd. ‘Maar persoonlijk hou ik meer van lange, blonde vrouwen.’ Mien dreuge mond zakt naor ongekende ofmetings. Nou is’t genog ewest. Deurlopen mut ie en rap een beetie. Op het computerscharm zie’k dat hij veur een onderzeuk komp, waor ak hum veur anmelde.  Intied a’k de keerl veraldereert de plekke anwieze waor hij mag gaon zitten, heur ik de voetbalvrouwe lacherig zeggen: ‘Zo, dat compliment kun je mooi in je zak steken.’ Het ienige waor ik op dit moment an dènken kan, is dat die olde sneuperd net zo ballorig is as zien cowboyhoed op zien grieze haor.

Runderfoto

Twei bint der nog aover… twei … Een kerel en een old vrouwgie. Die twei mu’k nog evenpies anmelden, dan kan’k naor huus en zit mien warkdag der op.

De kerel is as eerste an de beurte en torent hoge boven mien balie uut. ‘Kan ik u helpen’, vraog ik beleefd. Intied dènke ik dat hij best wel wat lek op Ellert van Brammert. Of misschien nog wel meer op Brammert zölf. Die twei kan’k nooit goed uut menare holden. ‘JA’, bast de kerel krange, waorbij hij wat veuraover bug en mij recht in mien ogen ankèk.

‘Ik kome veur een rrrrrunderrrrrfoto’. Dat leste woord sprèk hij uut mit een onneuzel lang rollende rrrrrr. Ik dachte eerst da’k hum niet goed verstaone har en scheute eigenlijks stiekem een beetie in de lach. Want tja. Een runderfoto? Dat ha’k ja nog nooit eheurd. ‘Wat zei u meneer?’, vraog ik de reus. Mit zien scholders uut menare en zien bovenlief estrekt, bög Ellert nog wat dichter naor mij toe. ‘Ik kome veur een rrrrunderrrrfoto’, herhaalt hij, mar dan mit wat meer volume en mit nog wat meer de naodruk op de R’s. Dan he’k het ja toch wel goed verstaone, dènke ik bij mijzölf.

‘Oh, … U komt voor een runderfoto?’ vraog ik hum. Ik probere mij een beetie in te holden, mar al mien lachvezels schrouwt umme lös elaoten te worden. Mar umda’k dat ja niet kan maken, trakteer ik hum allennig mar op een schieterig glimlachie.  ‘JA’, bèult Ellert mien haor in de warre. Zien onfrisse locht benömp mij mien aosem. Ik geleufe dat dizze keerl vandage niet allent water edrunken hef. Ik dure haoste niet te aosemen. As hij daor nog langer blef staon blaozen, zö‘k der zölf nog anescheuten van raken. Inmiddels veul ik een klein druppeltie zwiet langs mien veurheufd kietelen, dat zich een weg baant tussen mien ogen. Mit een graai griep ik een tissue onder de balie weg umme mij te ontdoen van dat ongewenste moment.  ‘Goed’, drummel ik vervolgens. ‘ U wilt graag op de foto’. ‘JA, dat zeg ik toch!’ is zien antwoord en veur de tweide keer zet hij zien woorden kracht bij. Hij stiet noe zo dichte naor mij toe ebèugen, ik roeke zien aosem niet meer allent deur zien mond. Zien neushaoren fladdert onrustig op de maote van zien kegel. Ik bedènke mij iniens da’k hum toch meer op Brammert viene lieken, die had ok zo’n grote snotdompe volgens mij. Mien tissue veur mien neuze edrukt, zie’k het olde vrouwgie ok drok mit een snotterlappie in de weer. Het lek mij het beste um dizze dronkenlappe mar rap naor de wachtkamer te sturen, veur zien foto. Mar of hij ok warkelijk een runderfoto kreg, betwiefel ik. Ik dènke dat hij die bèter kan laoten maken bij de veearts.

Baas opa’s On Tour

‘Schiet op Karel, doe snel oen kunstgebit in en oen dwaalalarm of. Dan smeren wij hum veur de tweide koffieronde.’

Mit een grijns van oor tot oor stiet Barend in de deuropening van zien hoogbejaorde buurman. Een opgerolde rooie zakdoek siert zien kalende kop en uut de zak van zien klettervestie stikt twei tickets veur een hardrock concert in Berlijn.

Headbangend haokt Barend zien narm deur die van zien buurman. Klaor om Huuze Aovendrood uut te rocken.

Angstige momenten

De man bög veuraover. Hij is zo dichtebij da’k de rimpels in zien veurheufd kan tellen. En ik mijzölf in de spiegel van zien ogen zieë beven. Ik wete dat hij het veult. Mien kwetsbaarheid.

Intied as de achterkaante van mien shirt binnen een fractie van een seconde veraandert in een dweile, veult mien mond juust volledig uutedreugd.
Ik wete. Er is gien weg terogge.

Boven mij bewög zien haand naor mien bovenlippe.
‘Wilt u een verdoving mevrouw?’

Onwetend weten

‘Ik heb niet zuk mooi neis’, zeg mien va a’k zien kamer binnenlope. Mit de mouwe van zien overhemd veg hij een traone van zien wange. Zien roodomraande ogen verraodt zien urenlange verdriet.

Ik huvere. De ankommende bosschup mak mij onrustig.

‘Moe is uut de tied ekomen.’

De onrust verdwient. Dit is gien neis.

Soms wo’k dat mien moe der nog was en mien va alles nog wus.